Heřmanička – zapomniana kolejowa perełka

Heřmanička, wąskotorowa kolej o rozstawie torów wynoszącym zaledwie 750 mm, należy do największych kolejowych rarytasów w całym kraju. Dzisiaj zachowały się tylko jej fragmenty: większa część torów znajduje się we Frýdlantu w Czechach, a druga – nie mniej cenna – część leży bezpośrednio w Dětřichovie pod cmentarzem gminnym. O ten kawałek historii z miłością dba rodzina kolejarzy Zrzavých, których dom stoi tuż obok torów. Na pierwszy rzut oka można go rozpoznać po drzwiach i oknach w kolorach ostrzegawczego znaku „Uwaga, pociąg!”.

Jak powstała Heřmanička

Za powstaniem linii kolejowej stali bracia Preibisch, wpływowi fabrykanci i członkowie Izby Handlowej i Rzemieślniczej w Żytowcu. Mieli jasny cel: połączyć region Frýdlantsko z Górną Łużycą, wzmacniając w ten sposób handel i transport w całym regionie.

Linia, która przekroczyła granice

Rozstaw torów 750 mm był w Czechach prawdziwym wyjątkiem – stosowano go głównie na torach saksońskich. Linia Heřmanička prowadziła z Frýdlantu przez Kunratice, Dětřichov i Kristiánov do Heřmanic, gdzie przekraczała granicę i biegła dalej przez Markocice i Bogatynę do Żytowa. I właśnie tam do dziś można przejechać się częścią pierwotnej trasy – romantyczną kolejką wąskotorową, która jest dumnym, żywym zabytkiem techniki.

„Kudlanka” i jej niezwykła hamulca

Heřmanička korzystała z hamulca Heberleina, który działał na zasadzie linki hamulcowej. Dzięki temu otrzymała przydomek „Kudlanka” – konduktor musiał zawsze mieć pod ręką dobrze naostrzony nóż, aby w razie potrzeby móc przeciąć linkę.

Archiwum zdjęć Rudiego Jarischego - stanicja kolejowa